پاک ڕاگرتنی ژینگه‌ له ماڵه‌کانه‌وه‌ ده‌ست پێ ده‌کاتژینگه‌ ....واته‌ جێگای ژیان...ئه‌م شوێنه‌یه‌ که‌وا مرۆڤ ژیانی خۆی تیا به‌سه‌ر ده‌بات ، له‌ماڵێکه‌وه‌ ده‌ست پێده‌کات بۆ گه‌ڕه‌کێک ،شارێک،بۆ سه‌رجه‌م وولات ،ژینگه‌ ته‌نها دارستان و سه‌یرانگا و شوینه‌گشتیه‌کان نیه‌، به‌لکو هه‌موو بستێکی وولاتی مرۆڤه‌ .    پاک راگرتنی ژینگه‌ له‌ ئه‌ستۆی حوکومه‌ت و هاوولاتیان دایه‌، یاسا دانان و هێزی جێ به‌جێکردنی یاساکه‌ و پاڵپشتی ماددی و مه‌عنه‌وی و هوشیار کردنه‌وه‌ی خه‌لک ده‌که‌وێته‌ ئه‌ستۆی حوکومه‌ت و هاوولاتیانیش وه‌کو گوێ ڕایه‌ل و جێ به‌جێکه‌ری ئه‌م یاسایه‌ ده‌بن .حوکومه‌ت و خه‌لک له‌ هه‌موو کارێکی ڕۆژانه‌ی کۆمه‌لگا ده‌بێت ته‌واو که‌ری یه‌ک و دوو بن .   یه‌که‌م هه‌نگاو که‌پێویسته‌ بهاوێژرێت بۆ پاک ڕاگرتنی ژینگه‌ ،ده‌بێت له‌ ماله‌وه‌ ده‌ست پێ بکات، چونکه‌ ماڵ کۆمه‌لگایه‌کی بچوکه‌، پاک ڕاگرتنی ماڵیش خۆی له‌ پاک ڕاگرتنی ته‌والێت و چێشتخانه‌ی ماڵ و چۆنیه‌تی فڕیدانی زبڵ وخۆڵ و خاشاکی ناوماڵ و چۆنیه‌تی ڕێکخستنی باخچه‌ی ماڵه‌وه‌ ده‌دات، چونکه‌ گه‌ڕه‌ک له‌ چه‌ند ماڵ و شار له‌ چه‌ند گه‌ڕه‌ک و وولاتیش له‌ چه‌ند شار و گوند پێک دێت ، بۆیه‌ پاک ڕاگرتنی ماڵ پاک ڕاگرتنی وولاته‌ ، چۆنیه‌تی فێربوونی پاک ڕاگرتنی ماڵ پاک ڕاگرتنی فه‌رمانگه‌ و کارگه‌ و بازاڕ و باره‌گا حزبیه‌کانه‌ .   کاتیک منداڵ له‌ یه‌که‌م ژینگه‌ی خۆی که‌ ماڵه‌ چاو هه‌لدێنێت ، ئه‌گه‌ر ڕێساو بنچینه‌ی پاک و خاوێنی به‌دی کرد له‌سه‌ر په‌روه‌رده‌یه‌کی خاوێنی په‌روه‌رده‌کرا ، ئه‌وه‌ ئه‌و ژینگه‌یه‌ بۆ منداله‌که‌ ده‌بێته‌ بنچینه‌یه‌ک و که‌لوتورێک له‌ داهاتو له‌سه‌ری ده‌ڕوات ، که‌ چوه‌ده‌ره‌وه‌ش به‌هه‌مان شێوه‌ ڕه‌فتار ده‌کات ، به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ش کاری نێگه‌تیفانه‌ی لێ ده‌که‌وێته‌وه‌ .   به‌لام به‌ داخه‌وه‌ له‌ کوردستان و زۆربه‌ی وولاتانی ڕۆژهه‌لات ئه‌وه‌ی گرنگی پێ نه‌درێت ، ته‌والێته‌، چ له‌ ماڵه‌کان وه‌یا له‌ شوێنه‌ گشتیه‌کان ، به‌لکو له‌ هه‌ندێک شوێن ته‌والێت هه‌ر به‌دی ناکرێت ، مرۆڤ ناچار ده‌بێت په‌نا دیوار و شوێنه‌ که‌لاوه‌کان به‌کاربێنێت ،له‌زۆربه‌ی گونده‌کانی کوردستان هه‌ربوونی نیه‌ ، یان ته‌والێتی گونده‌کان له‌سه‌ر جۆگه‌و  ڕووباره‌کانی ناو گونده‌کان بنیات ده‌نرێن ، که‌چه‌ند مه‌ترێکیش له‌ خوار گونده‌که‌ ئاوی ڕوباره‌که‌ بۆ پێداویستیه‌کانی ژیانی ڕۆژانه‌ به‌کار دێت ، له‌ زۆربه‌ی قوتابخانه‌کان ته‌والێت بوونی نیه‌ ، ئه‌گه‌ر هه‌شبێت ئه‌وه‌ له‌کار که‌وتون ، زۆربه‌ی کوچه‌و کۆلانی گه‌ڕه‌که‌ هه‌ژار نشینه‌کان پڕه‌ له‌ پیسایی منداڵ په‌ناو پێچی ناو بازاڕه‌کان و ته‌نیشت باڕ و چێشتخانه‌کان و باڕ و ڕێستوڕانتی شه‌وانه‌ی ناو باخچه‌کان ، به هاوینان ، بۆنی میزو پیسایی مرۆڤی لێ دێت ، مزگه‌وته‌کان که‌ فه‌زلێکی زۆریان به‌سه‌ر خه‌لکه‌وه‌ هه‌یه‌ له‌ پێشکه‌ش کردنی خزمه‌ت گوزاری خۆڕایی ، به‌لام دیسان جێگای سه‌رنج و پرسیاره‌ له‌ نه‌بوونی مه‌رجه‌کانی ته‌ندروستی ،تاڤگه‌ی گه‌لی علی به‌گ که‌ شوێنێکی گه‌شتیاری به‌ناوبانگه‌ له‌ کوردستان ، سه‌رجاوه‌ی ئاوه‌که‌ی له‌ گوندی _ بله‌ی خوارو_ ده‌ست پێ ده‌کات  ،پیسایی هه‌موو ئه‌و گوندو ئاواییانه‌ی له‌سه‌ریه‌تی به‌ناحیه‌ی خه‌لیفانیشه‌وه‌ ده‌رژێته‌ ناوی ، به‌بێ ئه‌وه‌ی هه‌تا ئێستا یه‌کێک ،خاوه‌ن په‌یوه‌ندی دارێک، ته‌نانه‌ت جارێکیش باسی کردبێت .    به‌ڕاستی نه‌بوونی ته‌والێت یان به‌کارنه‌هێنانیان به‌شێوه‌یه‌کی شارستانیانه‌ ، ئه‌گه‌ر ئێمه‌ش درکی پێ نه‌که‌ین یان ئه‌وه‌ته‌ بوویته‌ نه‌ریتێک له‌ ژیانمان دا ، ئه‌وه‌ خه‌لکانی دیکه‌ ئه‌وانه‌ی سه‌ردانی وولاته‌که‌مان ده‌که‌ن ، که‌هه‌لبه‌ت له‌ شارستانیه‌ت و که‌لوتوری ژیان له‌ ئێمه‌ پێشکه‌وتو ترن ، ده‌بێت بزانین که‌ چۆن باسمان ده‌که‌ن .میلله‌تانی ڕۆژ هه‌لات له‌ناو میلله‌تانی ڕۆژ ئاوای پێشکه‌وتو ، به‌ پیس و بێ زه‌وق و بێ هونه‌ر  ناسراون، که‌ ئه‌وروپیه‌ک ڕۆژهه‌لاتیه‌ک ده‌بینێ ، یه‌کسه‌ر ئه‌مانه‌ی لێ به‌دی ده‌کات .له‌ کۆتایی هه‌رچه‌نده‌ کۆتایی نیه‌ له‌ هه‌ندێک وولاتانی ڕۆژ ئاوا کاره‌ خزمه‌ت گوزاریه‌کان ، په‌نابه‌ره‌کان ئه‌نجامیان ده‌ده‌ن ، ته‌نها پاک کردنه‌وه‌ی ته‌والێت و کاری که‌نناسی نه‌بێت  !!!!!!!!!!!!!!


*بۆ ئه‌وه‌ی بتوانین له‌کوردستان دا به‌شێوه‌یه‌کی به‌رفراوان داربڕوێنین و وولاته‌که‌مان که‌سک بکه‌ین،ده‌بێت ده‌زگایه‌کی زانستی پێک بهێندرێت، ئه‌م ده‌زگایه‌ له‌ پسپۆران و شاره‌زایانی بواری دارچاندن و په‌روه‌رده‌کردنی هه‌موو جۆره‌ ڕوه‌کێک بن ،ئه‌م ده‌زگایه‌ ئه‌گه‌ر حکومیش نه‌بێت ، به‌لام ده‌بێت حکومه‌ت ته‌واوی پشتگیری و پشتیوانی ئه‌م ده‌زگایه‌ بکات. یه‌کێ له‌کاره‌کانی ئه‌م ده‌زگایه‌ کێوماڵ کردنی کوردستان بێت ، بۆکۆکردنه‌وه‌ی ته‌واوی زانیاری له‌سه‌ر هه‌موو ڕوه‌کێک که‌له‌کوردستان هه‌ن .هه‌روه‌ها شاره‌زایی په‌یداکردن له‌سه‌ر چاندن و په‌ره‌پێدانی هه‌موو ڕوه‌کێک ،ده‌بێت ئه‌م ده‌زگایه‌ لێکۆلینه‌وه‌یه‌کی زانستی له‌سه‌ر خاک و هه‌وای کوردستان ئاماده‌ بکات ، وه‌ ئه‌م لێکۆلینه‌وه‌یه‌ش ده‌بێت ببێته‌ ده‌ستوری ڕوه‌ک چاندن له‌ کوردستان دا.    


باخچه‌  Gardenباخچه ‌به‌و پارچه‌ زه‌ویه‌ ده‌گوترێت که‌وا کۆمه‌لێک گوڵی هه‌مه‌جۆرو دار و فریز و جۆره‌ها ڕوه‌کی تیادا بچێندرێت ، هه‌روه‌ها ده‌تواندرێت له‌باخچه‌ هه‌رچوار وه‌رزی ساڵ جۆره‌ها ڕوه‌کی لێ بچێندرێت که‌ له‌گه‌ل ئاو و هه‌وای هه‌ر وه‌رزێک بگونجێت .ده‌بێت شێوه‌ی باخچه‌ ڕێک و پێک بێت ، چاندنی گوڵی جوان و داری نایاب و به‌رچاوی تیادا بچێندرێت ، ده‌بێت باخچه‌ جوانترین شێوه‌ی ئه‌ندازه‌یی هه‌بێت ، باخچه‌ ته‌نها به‌ دار و گوڵ پێک ناهێندرێت ، به‌لکو به‌‌ جۆره‌ها جوانکاری ده‌ڕازێندرێته‌وه‌ وه‌ک حه‌وزی ئاو و جۆره‌ها په‌یکه‌ری ئاژه‌ڵ و باڵنده‌ و به‌خێو کردنی جۆره‌ها باڵنده‌ی زیندوو له‌حه‌وزی گه‌وره‌و  دانانی هێڵانه‌ی سروشتی بۆ باڵنده‌ کێویه‌کان و ماڵیه‌کان . مێژووی دروست کردن و دانانی باخچه‌ به‌ستراوه‌ به‌ شارستانیه‌ کۆنه‌کانه‌وه‌ ، میسریه‌ فیرعۆنه‌کان یه‌که‌م شارستانیه‌ت بووینه‌ که‌وا گرنگیه‌کی به‌رچاویان به‌ باخچه‌ و دروستکردنی باخچه‌ داوه‌ ، هه‌روه‌ها بابلیه‌کان و ئاشوریه‌کان له‌ نه‌مرود ، دیسان ڕۆڵیان هه‌بوه‌ له‌م بواره‌دا ، باخچه‌ هه‌ڵواسراوه‌کانی بابل گه‌واهی ئه‌م ڕاستیه‌ن ،دیسان یۆنانیه‌کان و ڕۆمانیه‌کان رۆڵی به‌رچاویان هه‌بوه ‌له‌ په‌روه‌رده‌کردنی گوڵ و دانانی باخچه‌ .   له‌سه‌رده‌می ڕێنیسانس له‌سه‌رجه‌م ئه‌وڕوپا گرنگیه‌کی بێ وێنه‌ به‌ باخچه‌ و هونه‌ری باخچه‌ و په‌روه‌رده‌کردنی باخچه‌ دراوه‌ ، ئه‌و ووڵاتانه‌ی ڕینیسانسی ڵێ ئه‌نجام درا هه‌ر له‌ ئیسپانیاوه‌ تا ووڵاتانی ئیسکه‌نده‌نافیا باخچه‌ شۆڕسێکی گه‌وره‌ی به‌خۆیه‌وه‌ دیت .ئه‌نجامی ڕێنیسانس و که‌ش و هه‌وای ئه‌وڕوپا ، دوو هانده‌ری سه‌ره‌کی بوون بۆ گرینگی دان به‌ باخچه‌ و په‌روه‌رده‌کردنی گوڵ  به‌شێوه‌یه‌کی به‌رفراوان .ئه‌وڕوپیه‌کان به‌ڕاده‌یه‌کی زۆر سوودیان له‌ هه‌موو تاقی کردنه‌وه‌و زانیاری له‌سه‌ر باخچه‌و دانانی باخچه‌ له‌ شارستانیه‌ کۆنه‌کانی پێش خۆیان وه‌رگرت ، به‌شێوه‌یه‌ک هه‌وڵیان دا دار و گوڵ و ڕوه‌کی نایاب له‌هه‌ر شوێنێکی جیهان هه‌بێت  بیهێنن بۆ ووڵاته‌کانی خۆیان و‌ بیان گونجێنن له‌گه‌ڵ که‌ش و هه‌وای ئه‌وڕوپا .   ئه‌وڕوپیه‌کان له‌گه‌ڵ هه‌ر هه‌ڵمه‌تێکی دۆزینه‌وه‌ی زه‌وی و کیشوه‌ری  تازه‌ ، یان هه‌ر هه‌لمه‌تێکی سه‌ربازی بۆسه‌ر ووڵاتانی دیکه‌ و به‌نه‌خشه‌یه‌کی داڕێژراو وه‌ به‌فه‌رمانی پاشاکانیان گوڵ و دار و ڕوه‌کی نایاب و زانیاری له‌سه‌ر شێوه‌ی باخچه‌ دانان ده‌گواسته‌وه بۆ‌ ووڵاتانی خۆیان .   ئێستا باخچه‌ له‌ ئه‌وڕوپا به‌ هه‌موو پێکهاته‌کانی بویته‌ زانستێک و قوتابخانه‌یه‌ک بۆ هه‌موو ووڵاتانی جیهان ، هه‌روه‌ها دارچاندن و په‌روه‌رده‌کردنی گوڵ و ڕوه‌ک بویته‌ نه‌ریت و که‌لوتورێک که‌ هه‌موو ووڵاتانی جیهان ده‌توانن به‌ ئاوایه‌کی زۆر سوودی لێ وه‌ربگرن .     


دانانی باخچه‌کانیش له‌کوردستان سه‌قه‌ته‌......    ئه‌م هاوینه‌ به‌ مه‌به‌ستی سه‌ردان و بۆ به‌سه‌ر بردنی پشوی هاوین ، سه‌ردانی کوردستانم کرد.یه‌کێ له‌مه‌به‌سته‌کانم له‌و سه‌ردانه‌و له‌نزیکه‌وه‌ بینینی بواری باخه‌وانیه‌تی بوو. مرۆڤ کاتێ له‌ ئه‌وروپا سه‌یری که‌ناله‌ ته‌له‌فزیۆنه‌کانی حزبه‌کانی باشوری کوردستان ده‌کات واده‌زانێ وولات بوویته‌ پارچه‌یه‌ک له‌ به‌هه‌شت ، به‌لام که‌ده‌چێته‌وه‌ کوردستان و له‌نزیکه‌وه‌ ئه‌و به‌هه‌شته‌ ده‌بینێ ، بێ سه‌روبه‌ری باخچه‌کانیش وه‌ک و هه‌موو بواره‌کانی دیکه‌ سه‌قه‌ته‌. به‌سه‌قه‌تی له‌دایک ده‌بێت و به‌سه‌قه‌تیش گه‌شه‌ ده‌کات ، ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ گه‌شه‌ بکات . به‌بێ ئه‌وه‌ی به‌رپرسانی ئه‌م بواره‌ ئاور له‌هیچ مه‌سه‌له‌یه‌کی وابه‌سته‌ به‌م بواره‌ بده‌نه‌وه‌ ،ته‌نها ڕچاو کردنی په‌رژه‌وه‌ندی حزبه‌که‌یان نه‌بێت .   هه‌مووئه‌و باخچه‌و شوێنه‌ گه‌شت و گوزاریانه‌ی که‌ من بینیم  چ له‌ هه‌ولير، سلێمانی ، دهۆک، قه‌زاو شوێنه‌ هاوینه‌هه‌واره‌کان ، هه‌رهه‌مووی مایه‌ی پێکه‌نینه‌ له‌لایه‌ک ، وه‌مایه‌ی حه‌سره‌ته‌ له‌لایه‌ێکی دیکه‌وه‌ ،که‌چۆن ئه‌و هه‌مووپاره‌و پووله‌ی کردستان هه‌روا به‌ فیڕۆ ده‌ڕوات.کاتێ له‌یه‌کێ شاره‌زای بواری باخه‌وانیه‌تی و ڕوه‌کناسی پرسیارم کرد که‌ ئه‌م باخچانه‌ چۆن درووست ده‌بێ و به‌ڕێوه‌ ده‌چێت ، به‌ پێکه‌نینه‌وه‌ گوتی ...له‌لایه‌ن به‌لێنده‌ره‌کانی حزبه‌کان دروست ده‌کرێت و داره‌کانیش به‌مقاوه‌لات له‌ده‌ره‌وه‌ی وولات ده‌هێندرێت . من ماوه‌یێکی زۆره‌ له‌ ئه‌وروپا خه‌ریکی کاری باخه‌وانی و ڕوه‌کناسیم ، که‌ده‌بینم لێره‌ چۆن و به‌ چ ئه‌ساسێکی زانستیانه‌ کاری باخه‌وانیه‌تی به‌ڕێوه‌ ده‌چێت ، بۆیه‌ بڕیارم دا وه‌ له‌نووسینه‌کانی داهاتوو تیشک بخه‌مه‌ سه‌رئه‌م بواره‌ .


 

ئاویه‌کێکه‌ له‌هۆکاره‌ هه‌ره‌ سه‌ره‌رکیه‌کانی ژیان ، به‌بێ ئاو ئه‌سته‌مه‌ مرۆڤ بتوانێ په‌ره‌ به‌ژیان بدات ، ئاو له‌پێکهاته‌ی هه‌موو گیان لابه‌رێک دا هه‌یه‌ ، جائه‌و گیان له‌به‌ره‌ مرۆڤ بێت ، ئاژه‌ل یان ڕوه‌ک بێت .زۆر له‌سه‌ر ئاو گوتراوه‌..........وه‌ک...

ئاو و ئاوه‌دانی

ئاو سه‌رچاوه‌ی ژیانه‌

و جعلنا من المائ کل شئ حی

ئه‌گه‌رده‌شتی قه‌راج ئاوی هه‌بێت یه‌ک و سه‌تی ده‌بڕێت

کوردستان سه‌رچاوه‌ی ئاوه‌

ئاو له‌ پترۆل به‌ نرخ تره‌

ئیمڕۆ له‌جیهان دا ململانێ ی ئاو له‌ پترپل کاریگه‌رتره‌

که‌ش و هه‌وا هۆکاری سه‌ره‌کین بۆ پێشکه‌وتن و پاشکه‌وتنی هه‌ر کۆمه‌لگایه‌ێک



 


مالپه‌ري باخه‌وان هه‌وليکه‌ بو بلاوکردنه‌وه‌ي هه‌شياري گرنگيدان به‌ چاندن وپه‌روه‌رده‌کردني روه‌ک و دارچاندن و که‌سک کردني وولاته‌که‌مان.

مالپه‌ري باخه‌وان هه‌وليکه‌ بو‌ گرينگي دان به‌ زانست کردني روه‌ک چاندن.



به‌ڕێزم، بۆ کێشه‌کانی ئه‌م دوایینه‌ی کوردبڵاگه‌ر داوای لێبردنت لێده‌خوازم. وه‌ک ده‌بینیت هه‌مۆشتێک ئاساییه‌ من برده‌وام ده‌بم بۆ چاک سازی و به‌رز کردنوه‌ی کوردبڵاگه‌ر هیوادارم له‌ م رۆژانه‌ی داهاتوو دا چه‌ن هه‌واڵێکی خۆشت بۆ بنێرم. له‌گه‌ڵ ڕێزم سه‌لاح






ته‌واوی په‌ڕگه‌کانی وێبلاگ


ژماره‌ی کرته‌کان له‌م بلاگه‌